Yazı Kaynağı: Yeni Şafak Kitap Eki

Hicaz Demiryolu’nun 100. yılı anısına Prof. Dr. Metin Hülagü tarafından kaleme alınan “Hicaz Demiryolu” kitabı, hattın yapılış öyküsü, güzergâhı, Osmanlı ve İslam dünyası için önemi ve yapım sonrasında Batı’da uyanan tepkileri kapsamlı bir şekilde değerlendirmesi bakımından önemli bir çalışma. İngiliz arşiv ve vesikalarına ve İngiliz arşivinde o dönemde yer bulan bilgi, belge ve raporlara dayanan kitap, beş bölümden oluşuyor. İlk bölüm projesinin tarihçesini, ikinci ve üçüncü bölüm ise inşaatı, dördüncü ve son bölüm ise Hicaz Demiryolu hakkında genel olarak söylenenleri ve değerlendirmeyi içeriyor.
Hicaz Demiryolu’nun yapım hikâyesi 1864 yılına kadar uzanıyor. Sultan Abdülaziz zamanında gündeme gelen İstanbul’dan Medine’ye uzanan bir demiryolu inşaa etme teklifi, Sultan Abdülhamit tarafından tekrar ele alınıyor. Osmanlı’ya yönelik iç ve dış baskıların arttığı bir dönemde Sultan II. Abdülhamit, Osmanlı coğrafyasında iletişim ve ulaşım hizmetlerinin gelişmesi ve zenginleşmesi adına demiryolunun yapımı için harekete geçiyor.

İstanbul’u Şam, Mekke, Medine ve Kızıldeniz’e bağlayan Hicaz Demiryolu’nun inşaatı 1 Eylül 1990 tarihinde bir törenle Şam’da başlatılıyor. Hicaz Demiryolu’nu anlamlı kılan özeliklerinden biri de Osmanlı sınırları içinde ve dışında yaşayan Müslümanların bağışları ile finanse edilmiş olması. II. Abdülhamit’in 50 bin altın vererek başlattığı kampanya, ülke içinden ve dışından bağışlarla gelişiyor. Böylece finansmanı tamamen Müslüman kaynaklara dayanan Hicaz Demiryolu, dünyada borç ve faiz ödemesi olmayan; tamamlandığı gün kâra geçmiş tek demiryolu olarak hayata geçiyor. Sekiz yıl süren bir çalışma sonuncunda, 1.464 km. uzunluğundaki Hicaz Demiryolu’nun yapımı 1908′de bütünüyle tamamlanıyor. Hattın resmen hizmete açılması Sultan II. Abdülhamit’in tahta çıkışının yıldönümü olan 1 Eylül 1908′de düzenlenen bir tören ile gerçekleşiyor.

Alanında ilk defa yayınlanan birçok belge ve fotoğrafa dayanarak hazırlanan bu kapsamlı çalışma, Hicaz Demiryolu’nun ne denli eşsiz bir proje olduğunu gösteriyor. Avrupa’nın ve Arap ülkelerinin tüm baskı ve engellemelerine rağmen “rüya” denilen bir proje, yokluklar içinde hayat buluyor. O dönem Osmanlı’nın bir süre de olsa güçlenmesini sağlayan demiryolu hattı, İslam dünyasında manevi değerini korumayı sürdürüyor.

Hicaz Demiryolu, Metin Hülagü, Yitik Hazine Yayınları, 238 Sayfa
14.01.2009

Benzer Yazılar

1. İslam Birliği ve Mustafa Kemal – Prof. Dr. Metin Hülagü
2. Umudun İnsanı – Nesip Hiçyılmaz
3. Ulus İnşası – Francıs Fukuyama
4. İran: Ulusal Kimlik İnşaşı – Hamid Ahmedi
5. Vahyin Gölgesinde Kimlik İnşası – Ramazan Kayan

yenisafakOkunma: 149 http://href.tc/5i0xc7 Categories: yeni şafak kitapTags: 85986