Uzak Ülke bir dönem romanı değil dönemin romanı

Yazan: Nazan Bekiroğlu
Yazı Kaynağı: Yeni Şafak Kitap Eki

Uzak Ülke’nin rahat okunuşu, dili ve üslubundaki olgunluk, kurgusundaki yetkinlik özellikleri vs üzerinde çokça durulacaktır sanırım.

Tarih ve roman arasındaki ilişkiden fevkalade heyecanlanan biri olarak ben farklı bir husus üzerinde durmak niyetindeyim. Fatma Aliye: Uzak Ülke, bir dönem romanı. Dahası, Tanzimat dönemine romancı kimliğinin dahi üzerinde çok ciddi sosyal renk bırakmış bir kimliğin romanı.

“Tarihin romanı”nı yazmakla “tarihî roman” yazmak arasındaki o derin uçurumun yazarlara yüklediği sorumluluk alanından baktığımızda, Fatma Karabıyık Barbarasoğlu’nun Uzak Ülke’de dönem romanı yazmaktansa dönemin romanını yazmayı tercih ettiğini fark ediyorum. Aslında bu tavır, iki cihan adına bir sorumluluğu ve yazar performansı adına da onurlu bir manevra alanı kısıtlamayı göze alış.

İlk iki bölümde (Yazmak ve Okumak), roman üslubundan fedakarlık etmeksizin; belgelere, bilgilere, bir kadın kimliğinin gerçeğine alabildiğine saygılı ve sadık kalma bilincinin varlığı benim bakış açımla Uzak Ülke’de dikkat çekmesi gereken ilk şey. Dikkat çekmesi gerek çünkü bizatihi dönem romanı türünün kendisi bu bilinçle bir tüketim nesnesi olmaktan daha ciddi ve saygın bir yoruma kavuşuyor.

Diğer yandan bu romanın Kilitli Kalmak bölümünü ziyadesiyle önemsediğimi de söylemeliyim. Zira ilk iki bölümde “anlatılan öznesi”ni sadakatle yansıtan anlatıcı-yazar, son bölümde anlatılan-öznesi ile arasındaki mesafeyi alabildiğine kapatarak kendi anlattıklarına ilişkin günümüze dair kuvvetli ve sarsıcı göndermelerle de dolu bir okuma gerçekleştirmeye koyuluyor. Bu kısım romanın yazılış sürecinin de hikayesi aynı zamanda.

Son günlerde yazar/sanatkar kalbinin “kün” emriyle muhatap oluşu hususunda ziyadesiyle düşünmekteyim. Kalemi oynatan el emre tâbi. Böyle bir emre muhatap olmuş olmak yazarı/sanatkarı nezdimizde ayrıcalıklı kılıyor. Ve eseri ne kadar merkeze alsak da müessire duyduğumuz ilgiyi masumlaştırıyor. Kilitli Kalmak bölümü yazılış sürecini romanına dahil eden bir kurgusallıkla bu ilgimizi de cevaplıyor.

Netice olarak! Bundan sonra Fatma Aliye Hanım’a, Uzak Ülke’yi ve Fatma Karabıyık Barbarasoğlu’yu hatırlamadan bakamayacağız. Bir dönem romanının kıymeti de daha fazla ne ile ölçülebilir ki!

Uzak Ülke, Fatma K. Barbarosoğlu, Timaş Yayınları, 352 sayfa

03.01.2007

Benzer Yazılar

1. Acı Deniz – Fatma Karabıyık Barbarosoğlu
2. Medya Senfoni – Fatma Karabıyık Barbarosoğlu
3. Uzak Koku – Murat Güzel
4. Bu Ülke – Cemil Meriç
5. Uzaktaki Yakın Ülke: Pakistan – Harun Çelik

yenisafakOkunma: 101 http://href.tc/ofofya Categories: roman, yeni şafak kitapTags: 15824