Şiir vardır insanı gerçeğe ulaştırır, şiir vardır gerçeği insana ulaştırır. Şiir vardır ne gerçeği ne de insanı birşeylere ulaştırır. Şiir vardır insanı da gerçeği de birşeylere ulaştırır

Garanti Karantina Murat Menteş’in beklenen kitabı olarak şiir kitapları arasında yerini aldı. Sel Yayınları arasından çıkan kitap Murat Menteş okuyucuları için önemli. Kitap Menteş’in bu güne kadar ara ara yazdığı şiirlerin toplamı olarak hazırlanmış. Yine kendine özgü dili ve kurgusuyla insanı ara ara dumura uğratacak şekilde hazırlanan şiirleriyle Murat Menteş’in şiir yanını sorgulatan bir kitap.

”Avarece girdim riske, konjoktüre çektim rest,
asayişi bullak oldum, filinta gibi nakavt;
legal forsum cıvıyor, gönlüme santral şart
Dikkat dikkat, her aşık otodidakt!”

Garanti Karantina şiirinin ilk mısrası olan bu bölümle başlıyor kitap ve aynı hızla devam ediyor. Ara ara burda ne demiş acaba yazan kişi diyerek sorgularken yine o vurucu cümleleriyle okuyucuya gerçek nedir, insan nedir, gerçek ve insan arasındaki fark nedir gibi şiir üzerinden soruları düşünmeye sevk eden bir kitap. Tartışmalara girmeden, yazılan şiirler üzerinden hareketle: Murat Menteş şiirinde çok şey söylemiş, söylediklerini bildiğimiz yoğun bilgiyle süslemiş, içine serpiştirdiği ironiyle daha bir güzelleştirmiş.

”Bir ömürlük adrenalini tek gecede yaktık.
Afrika aleyhimize delil olarak kullanılacak.”

yazının devamı »

GECE-KUDÜS VE YALNIZLIK -2-

Nuri Pakdil’in edebiyatçılığı üzerine hareketle sürdüğümüz çalışmalar kitapları üzerinden devam ediyor. Diğer bir kitabı olan ”kalbimin üstünde bir avuç güneş” bu kitaplar arasında tür bakımından ayrılan bir kitap. Tiyatro türünden yazılan kitap üç kişi arasında geçen konuşmalardan oluşuyor.

Tiyatro ve hikâyelerinin temeli olan yer, zaman, olay, kişiler bu eserde de dikkatlice işlenmiş.

Zaman: ” ay kırıla kırıla incelmiştir: güneşte yorgunluk belirtileri görülmektedir: belki de gizli bir hastalığa yakalanmıştır: rengi biraz atmıştır: balıklar, ikisi arasında sürekli gidip gelmektedirler: sayısız bir yıl: tarihçiler de unutmuşlardır: belki bu yıldır: belki bitmiştir: belki hiç olmamıştır: belki yakınlardadır: çoğunluk, anladığımız kanısında değiliz: büyük, çok büyük bir tutukevi olmasın zaman! : kuşkusuz, büyük bir oyuncudur.”

Zaman olarak herhangi bir zaman şimdi veya daha sonra belki geçmiş bir zamandır. Olanlar her zaman geçerlidir anlamında. Her zaman işlerliği olan bir şeydir bu. Zaman. Zaman her zaman aynıdır. Bütün işlerliğiyle zaman zamanı geçiyor, zaman zamanda kalıyor, zaman zamana çarpıyor. Pakdil’in belirttiği gibi ” çok büyük bir tutukevi olmasın zaman!” neden olmasın ki. İçine aldığı bir sürü hayat ve hatıralar ile kendi içinde bir hayattır zaman. Bir tutukevidir.

yazının devamı »

gece kudüs ve yalnızlık 1

Nuri Pakdil. Adı edebiyatla birebir eşdeğer tutulan bir adam. Edebiyat ve Nuri Pakdil. İkisi ortak paydada birleşen sonsuz noktalar kümesi. Bir edebiyatçı olarak nuri pakdil, Nuri Pakdil olarak edebiyat. Bu bağlamı değerlendirmek için ikisini de iyi bilmek lazım. Biri hala yaşayan bir abide, diğeri ise eline kalem alanın koşturduğu bir alan. Edebiyat serbestçe koşulacak bir alan mıdır! Bu soruya hayatı edebiyat olan birinin vermesi lazımdır ki o da adı pek güncel yerlerde geçmeyen-ki iyi insanların kaderidir bu- Nuri Pakdil’dir. İyi insanlar dedik -onlar beyaz atlara binip gitti- hayır gitmedi demek için bir albenili söz söylemek istedim. Aklıma sadece O meşhur:

‘’sükût sûretinde çok koyu düşer ses”

geldi. Sükût çığlığın belki de diğer adı olmalıdır. Bu söz büyükçe bir yangın gibi. Nuri Pakdil hayatıyla bir edebiyattır. Aklındaki Küdus onun bir amacı, bir misyonu, bir düşüdür. Necip Fazıl’ın ”büyük doğusu”, Mehmet Akif’in ”asımın nesli”, Nuri Pakdil’in ”Kudüs”ü. Onun tasvirleri hayatın gerçeği değil sadece bu gerçeklik için en gerçek neyse onu söylemeye çalışmıştır. Bu öyle kolay da olmamıştır.

yazının devamı »

‘İki adam tartışıyormuş. Biri diğerine diyormuş ki:
- Allah isterse deveyi iğnenin deliğinden geçirir. Deveyi küçültür küçültür, iğnenin deliğinden geçirir.
Diğeri itiraz etmiş:
- Hayır, demiş. Bence deveyi küçültmez, iğnenin deliğini büyültür, bu işi öyle yapar.
Deveyi küçültür, iğnenin deliğini mi büyültür noktasında bir türlü anlaşamıyorlarmış. Derken, oradan geçen birinin hakemliğine müracaat etmek istemişler. Hangimiz haklıyız diye sormuşlar. O adam demiş ki:
- Allah deveyi iğnenin deliğinden geçirmeyi murad ederse, ne deveyi küçültür, ne iğnenin deliğini büyültür, O deveyi o delikten öylece geçirir.’ Yazar bu hikâyeyi günümüz Müslümanlarının yaptığı tartışmalara benzeterek başlıyor Müslümanca Yaşamak kitabına. Her türlü konumuz için bir çıkış yolu ararken, ya deveyi küçültmek, ya da iğnenin deliğini büyütmek zorunluluğunu hissediyoruz.

‘Bugün Müslüman olduğunu söyleyen milyonlarca insan aslında İslam’ın hakikatinden uzak bir hayat sürmektedir.’ Diyerek yazar kitabı yazma nedenini ve kitaba konu olan ismini en basit şekliyle açıklamış oluyor. Peki, bunca müslüman neden ‘müslümanca bir yaşam’ sürmüyor!

Yazar sorularımıza yine satır aralarından cevap veriyor:
‘Akılda tutulacak husus, İslam-dışı bir dünyanın hayat standartlarının yürürlükte olduğudur.’

yazının devamı »

I.BÖLÜM: GİRİŞ
1-Kur’an’da Korkuyu Anlatan Kelimeler
Havf, Haşyet, Hazer, Feza’, Rehbet, Vece, Şefkat, Huşu’, Ru’b

2-Takva Kelimesinin ve Türevlerinin Anlamı

3-Takva Nedir
b- Takvanın Tanımları
c- Takva’nın İşleyişi
d- Sorumluluk Bilinci Olarak Takva

4-Korku Hissi ve Takva İlişkisi
a-Korku Duygusu ve Takva
b-Korku ve Ümit Arasında

5-Takva ve Fücur İlişkisi
a-Fücur Nedir!
b-Fücur-Takva Zıtlığı
c-Takva Kelimesi

6- îman, İslâm ve Takva Bağlantısı

II.BÖLÜM: TAKVANIN ÖNEMİ

yazının devamı »

ÖNSÖZ YERİNE
Senin gelmeyişine bir nesir denemesi

BİRİNCİ BÖLÜM: BİREYDEN ŞAHSİYETE

İnsan olmak ya da nisyan olmak
Yorganı atmadan olmaz
Benim adayım ‘şahsiyet’
Gömleğinizin nereden yırtıldığına bakın!
“İşine bak!”
Külü yakamayacaklar
Sancınız kutlu olsun!
Bir yürek seferberliği çağrısı (I)
Bir yürek seferberliği çağrısı (II)
Öldükten sonra yaşayanlara, yaşarken ölenlere ve ölemeyenlere dair
Batılların çarpışmasından hakikat doğmaz
Sentetizmin sonu
“Kur’an, mü’minler için şifa ve rahmettir, zalimlerinse yalnızca hüsranını artırır”
Şiir ve şuur
Çınarların sevindiğini görmek
Erkekliğin adını “Merve” koysunlar
Terkederek değil, yürek ve zihinle aşarak

yazının devamı »

O halde, ‘İmam Azam fıkhı’nın ve zühdünün gördüğü ilgi, ‘imam Azam siyaseti’nden niçin esirgenmiştir! Niçin, İmam Azam, erbabınca zaten bilinen yönleriyle ele alınıyor da verdiği tarihi mücadele geçiştiriliyor, gereken önem verilmiyor!

Bunun nedenlerinden bir kaçını sıralayalım:

yazının devamı »

Bir Tavşan Randevusuna Asla Geç Kalmaz

Bu mesel Alice Harikalar Diyarından Alınmamıştır. Bizatihi gerçekten söylenmiştir. Tavşan bir randevuya yetişmek için koşar. Bir müddet bekler. Yeleğinin cebinden köstekli saatini çıkarır. Saatine bakar. Geç kaldım. Geç kaldım. Diye telaşlanarak yoluna koşa koşa devam eder. Peki nereye gider bu tavşan. Bir tavşanın randevusu neyledir. Nasıldır.!

”iğneyi kendimize batıracak olursak, uyanacağız ve halen yaşamakta olduğumuz ülkenin bir harikalar ülkesi olduğunu fark edebileceğiz”

Özel bu kitabında bir randevu esnasında dik durmanın ve randevunun neler getirebileceği üzerine ve bu randevunun sonuçları bağlamında Türkiye’nin bir resmini çiziyor. Demokrasi adı altında yapılan ve söylenilen sözlerin ne anlama gelebileceğine dair kısa yazılardan oluşmuş bu kitabı.

Kısa ama etkili bir söylem ile okuyucu karşısında dik bir duruş sergileyerek ‘’sizi nasıl kızdırabilirim” sorusunu etkin kılıyor. ‘’sizi nasıl kızdırabilirim” yazısında bu kızdırmayı yapabilmek için düşünceler üreten ve damarına basılacak bir insan bulmak ve bu insan üzerinde liyakat nişanıyla o damarın basılmaya layık olup olmadığı üzerine düşünceler üretiyor.

Tavşanın Randevusu’nu benim için özel kılan ”yazdıklarımı okuyup da anlamayanlara ithaf olunur” yazısıdır. Şöyle diyor :” bir yazarın, bir sanatçının, bir düşünürün okurdan anlaşılabilmek için özel çaba istemeye hakkı var mıdır! Elbette ki hayır. Eğer bir yazar anlaşılamadığından yakınıyorsa bu kimse piyasaya elverişli ”mal” sunmadığı halde sattıklarına müşteri çıkmayışından yakınıyor gibidir. Madem elindekinin satılmasını istiyorsun o halde sattığının niteliğine özen göster. Peki ya bir yazarın anlaşılamadığından başkaları şikâyet ediyorsa buna ne demeli! Hiçbir şey dememeli. Belli ki onlar oradan bir şeylerin anlaşılmasını uygun bulmuyorlar. Duyargalarını o şeyin anlaşılmasına elverişli kılmaya hevesli değiller veya gizliden gizliye anladıkları şeyin ayan oluşundan hoşnut değiller.”

yazının devamı »

Günümüz sosyolojisine çok büyük katkıları olan Giddens’ın bu kitabı sosyolojiye kısa ama etkili bir bakış atmak için önemli bir kaynak kitap niteliğinde. Kitap sosyolojiye giriş kitapları arasında önemli bir yere sahiptir. Sosyolojinin ne olduğunu ve ne olmadığına dair fikir belirtip bunu eleştirel bir düşünce tarzı ile incelemesi bu kitabı diğer sosyolojiye giriş kitaplarından ayıran temel özelliğidir.

”kişiler sosyolojiyi iki değişik biçimde tanımlarlar; bu da tuhaf bir karışıklık sergiler. Bir yandan, içlerinde tahrik edici bir başkaldırı, bir isyan dürtüsü taşıyan çok sayıda insanla bağlantılıdır… öte yandan, okullarda ve üniversitelerde sosyoloji ile doğrudan az çok tanışıklığı bulunan kişiler- belki birincilerden daha yaygın bir biçimde- konuya hayli farklı bir görüşle yaklaşırlar” (syf 11)

Giddens sosyolojiye giriş niteliğinde bir tanım ararken ikinci görüşü dikkate alarak ” sosyolojinin ister istemez bir yıkıcı niteliği olduğunu” açıklamak için bu görüş üzerinden hareket eder.

Sosyoloji bir bilimdir. Ama bunu Auguste Comte’un belirttiği gibi bir doğa bilimi olarak algılayamayız. Yani bir ”nedensellik” bağlamı içine hapsedilemez sosyoloji. Giddens’e göre sosyoloji ” gerçekte gözlenebilen konularla ilgilenir; ampirik araştırmalara dayanır ve olgulara anlam kazandıracak kurumları ve genellemeleri formüle etmek üzere yapılacak girişimleri de kapsar. Ancak insanoğlu yaratılışı gereği maddi nesnelerle aynı özelliklere sahip değildir. Kendi davrnışlarımızın incelenmesinin bazı çok önemli açıklardan tabiattaki fenomenlerin incelenmesinden bütünüyle farklı olması gerekir.” (syf 14)

yazının devamı »

”Allah biliyor ya
Benim şaşkınlığım sizinkine benzemez
Gayrete düşürür beni, umursamadığımız şeyler”

Şair şaşkınlığı bir şair sessizliğinin ürünüdür. Üç köpük de bu şair şaşkınlığının ürünüdür. Su üzerinde dönüp dolaşan bu üç köpük bir şair kalbinde bir imge denizidir. Küçücük halinde bir amazon havsaı kadar zengindir. >Demiştik ki şair duyarlığı lazımdır. Şair herkesin baktığı taraftan farklı anlam çıkarandır. Şair bu anlamı bir şiir olarak indirir en köşe durakta.

Üç Köpük İbrahim Tenekeci kitaplarının en narinidir bence. En doygun ve en dingin. Belki de suyu anımsattığı için o köpük ve o köpüğün su üzerinde resimleştirdiği duruş içindir. Su gibi berrak, aşk kadar büyük, ateş kadar harlı.

Sözü Yormadan anlatıyor şair şiirini. Sözü incitmeden, kırmadan olunmadık bir yüklemle. Bitirmiyor hemen. Keyfini sürüyor, seviyor onu uysal bir canlı gibi. Büyütüp öylece sunuyor.

yazının devamı »

“Artık şiir dizelerle değil, kelimelerle, hatta harflerle yazılıyor”

Şiirlerini harf harf işleyendir şair. Harflerini kelimelere çarpıp döker fazlalıkları, en güzel cümleyi alıp işler en güzel cümlesine. En güzel cümlelerle yazılır şiir. Şiir o cümlede her reng taşıyan bir bütünlüktür. Şiir o bütünlük içinde bazen sarı, bazen kırmızı, bazen yeşil, bazen mavidir. Haflerin kelimelere, kelimelerin cümlelere, cümlelerin şiirlere giden bir yolculuktur şiir. Her şiir sayıız yapma ve sayısız bozmayla olur kimi zaman. Bir anda söylenmişi de olur.

Şair şiirini yazarken o cümle üzerinde sayısız düş kurar. O düşünü hayatın gerçekliğinden alır. Hyatın gerçekliği bazen acıdır. Bazen ölümdür, bazen güzeldir, renklidir, gökkuşağı gibidir, deniz gibidir. Şair ”mavi denizlerde mavi gözlü devler yaşar” demişse o cümlesinde okuyucu hayal ülkesine, şairin kurduğu, yazdığı, belirttiği düşünceye dalar. Şair ”hayat ölüm kadar gerçektir” demişse bu gerçeklik adına diline düşen sözleri bekletir suskunluklarında.

yazının devamı »

Kaylulesini yapmış bir şair gözlerini dünyaya açtığında renkli bir hayat görür. O renkl hayattan kendi hayat hikayesini diline doladığında suçsuzdur o. Bu belki de ayıp olmayan bir yanıgılgı içinde sözüne dünyanın rengini katmıştır. ”şairin suçsuz yanılgısı şiiri doğurdu” Özel’İn Şiir Okuma Klavuzunda belirttiği gibi.

Neden İbrahim Tenekeci Şiirinden bahsederken İsmet Özel bahsini geçirdim! Çünkü Tenekeci kendim olmasaydım İsmet Özel olurdum demiştir. Bu da onun İsmet Özel’i kendi kahramanı olarak görmesinden kaynaklanıyor. Bu kahramanlık şiirin seçkisinde yüreğini binbir kelimeye değdirip aşkı yazan ve dilinde Allah lafzını eksik etmeyen bir şaire yakışır nitelikte.

İbrahim Tekeneci uzun zamandır şiir yazıyor. Yazdığı şiirlerin okuyucud tarifsiz tadlar bıraktığı kesin. Okunurluğu yüksek olan bir şair olarak İbrahim Tenekeci hayatının edebiyat ile kazanan ve şiirle kendi sesini incelten bir yapıya sahip.

Güzellik uykusu şairin şiir kitaplarından biri. Daha önce Ağır Misafir ve Uçuş Denemeleri kitaplarını tanıttığımız şair bu kitabıyla okuyucularda şiir tadının nasıl olduğunu kanıtlar nitelikte.

”Dünya küçük demişlerdi, nerdesin!”

yazının devamı »

”Anneler güneştir. Ve güneşin vurduğu yerde yaşamak biter”

Uçuş Denemeleri İbrahim Tenekecinin gökyüzüne uçma merakının bir göstergesi gibidir. O sözleri derlerken zihninde şiirsellikten asla ödün vermeden insanı düşündüren, düşündürürken bekleten, bekletirken de yüreğine cümleler bırakan bir kelime ustasıdır.

Uçuş Denemeleri bir şairin son düzlükte bıraktığı ve çinde kendi hikayesinin barındırdığı bir kitap olarak karşımıza çıkıyor. Bu şairane sözler bir şiirinin kimi zaman başlangıcı olarak beliriyor kimi zaman ise son sözü. Kitabın adına Uçuş Denemeleri denmişse bu şairin yüksek sesli cümlelerinden olsa gerek. İsmi ile musemma cümleleri peş peşe sıralarken biz de aklımıza ve defterlerimize alacağımız sözlerle sevindik.

Uçuş Denemeleri şairin bir nevi günlük hayatta karşılaştığı olayara şairane bir bakışı gibi. Olaylar karşısında bir şair nasıl tepki verdiğinin açık bir örneği. Şair baktığı tarafa basit bir bakışla bakmaz, o baktığı tarafı yüreğinin geçirdiği yollarda edindiği bakışla bakar.

yazının devamı »

Demokrasiyi ya da İslamın demokratik anlayışını destekleyen Müslümanlar yada İslami hareket mensupları genellikle İslami hareket kadroları arasında olumsuz bir imaja sahiptirler. Bu anlaşılabilir bir durumdur; çünkü bir çok insan bu fikri, batı siyasi düşüncesinin İslam dünyasına olduğu gibi taşınması ve bu yolla Batı siyasi hakimiyetinin İslam dünyasına hakim olması için savunurlar.

Nitekim “Crescent International” editörü İkbal Sıddıki de örneğin 16-30 Haziran 2000 tarihli dergide yayınlanan “İslam’ın ve İslami Siyasal Söylemin Demokratikleşmesi Tehlikeleri” başlıklı makalesinde, Müslümanların demokrasiye yaklaşımlarında ortaya çıkan bazı problemlere dikkat çekmiştir. Vurguladığı noktalardan biri, Batıda dahi demokrasinin mahiyeti konusunda bir fikir birliği olmamasına rağmen, Müslümanların, Batının Müslüman ülkelere karşı takındığı tavırla hiç de uyum içinde olmayan idealize edilmiş bir liberal anlayışı sorgusuz kabul etme eğiliminde olmalarıdır. Ayrıca Sıddıki Batı’nın ideolojik hegemonyası nedeniyle, Müslümanların demokrasiyi tartışırken çoğu kez demokrasinin eleştirilmesi gereken bir ideoloji olmaktan çıkartılıp, adeta İslam’ın kendisine uyması gereken bir temel kriter şekline dönüşmesi olgusuna da dikkat çekmektedir.

Bunların hepsi doğrudur ve “demokratik” müslüman düşünürlerin yazıları ile kanıtlanabilir. Ancak bu kitabın da ortaya koyduğu üzere, Sıddıki’nin dikkat çektiği sıkça rastlanan hatalara düşmeden, batı demokrasisini daha İyi kritik ve tahlil edebilen, İslami ve müslüman toplumları demokratik terimlerle tartışabilen müslüman entelektüeller de vardır.

yazının devamı »

“Biz her elçiyi, yalnız kendi kavminin diliyle gönderdik ki onlara açıklasın.” (İbrahim, 14/4)

Kürt dili ve Kürtçe konuşan halk, yıllarca inkar ve imha politikalarına maruz kaldı yanı başımızda. Devlet despotizmini sistematik olarak diğer muhalif kesimlere olduğu gibi Kürtlere de yöneltmiş ve 1925 Şeyh Said ayaklanması ise, bu totaliter vasfının dozajı sürekli bir şekilde artan pratik-politik gelişmelerle bütün toplumsal kesimler için kâbus dolu günlere start vermiştir. Ayaklanmanın akabinde meydana gelen gelişmeler ve paşaların beyanatlarına yansıyan ifadeler de bunun en çarpıcı kanıtlarındandır. Yalnızca Şeyh Said ailesiyle sınırlı kalmayıp “iskan kanunları” adı altında pratize edilen sürgünler de, bu despotizmin Kürt halkına yansıyan bir boyutudur.

Gerek düzenin izlediği politikalar, gerekse yerlici-muhafazakar çevrelerce dillendirilen çarpık kardeşlik yaklaşımları karşısında, Kürt aydın ve aktivistlerin gerek entelektüel düzlemde ve gerekse de örgütsel alanda verdikleri cevap aynı oranda şiddet merkezli ve tepkisel olmuştur.

yazının devamı »

Norman G. Finkelstein, Amerika-Arap İnsan Hakları Komisyonu’nun (ADC) bir üyesi olarak Filistin’e ilk defa 1988 yılında gider. Amacı İntifada’yı daha yakından araştırıp rapor sunmaktır. Yahudi olduğunu söylemesine rağmen Beytüllahim yakınlarında, bir Hıristiyan kasabası olan Beit Shaur’da yaşayan iki Hıristiyan aile tarafından misafir edilir. Samira ve Musa adlı iki Hıristiyan aile ile her Filistin’e gidişinde dostlukları pekişir. Bunun üzerine bu iki aile kendi hayatlarını yazara apaçık bir şekilde sunarlar. Karşılığında ise sadece gördüklerini yazmalarını isterler. Yazar 1988-93 arası İntifada yıllarında İsrail işgal devleti tarafından uygulanan şiddeti kitabında dile getirir. Finkelstein bu şiddete, Filistin sorununu incelemek için gittiğinde 20 Yahudi (JAİMİL- Jews Against the Israeli Massacre in Lebanon- Lübnan’da ki İsrail katliamına karşı olan Yahudiler ) ile, ilk defa 1982′de İsrail’in Lübnan işgalinde tanık olmuştur.

Norman G. Finkelstein’i 2001 yılında Söylem Yayınları’ndan çıkan ‘Soykırım Endüstrisi – Yahudi Acılarının İstismarı’ adlı kitabından tanıyoruz. 1953 New York doğumlu olan Finkelstein, Princeton Üniversitesi’nden Siyonizm teorisi üzerine yaptığı tezle doktorasını aldı. Şikago De Paul Üniversitesi’nde politik teori dersleri veren Norman Finkelstein’in şu ana dek 4 kitabı yayınlanmıştır.

yazının devamı »

Türkiye Cumhuriyeti geniş bir coğrafya üzerine kurulu Osmanlı’nın enkazları üzerine, reddi miras yaparak kuruldu. Yüzü Batıya dönük iki yüz yılı aşkın ‘modernleşme’ çabalarının getirmiş olduğu yabacılaşmanın sonucu olarak Türkiye, kurulduğundan bu yana hep emperyalist-sömürgeci güçlerin safında yer aldı. Özellikle İkinci Dünya Savaşı’nın ardından ‘küçük Amerika’ olma retoriği ile emperyalizmin tam bir uydusu, ileri karakolu durumuna geldi. Bu amaca uygun olarak Siyonist İsrail’i ilk tanıyan ülkelerden olma ‘şerefine’ sahip olmanın yanı sıra, Kore işgaline aktif destek vererek yapılan katliamlara ortak oldu. Tabii ki bu hizmetlerinin karşılığı olarak emperyalizmin silahlı kuvvetleri durumunda olan NATO’ya kabul edildi. Sovyet Bloğu’nun çökmesiyle anlamını yitiren NATO1, ‘tehdit değerlendirmesini’ değiştirerek; uluslararası terörizm, kökten dincilik ve etnik bölgesel çatışmaları öncelikli tehdit ilan etti. ‘Hür Dünya’yı Soğuk Savaş döneminde fedakarca (!) savunan Türkiye, Yeni Dünya Düzeni’nin selameti için acilen Milli Askeri Stratejik Konsept (MASK)’e uyum sağladı. Rejimin ‘kurucusu, koruyucusu’ ve asıl sahibi zinde güçler ‘kızılı’ tehdit olarak görmekten vaz geçip, yeni tehditleri ilan etti; İslami gelişim ve ulusal Kürt hareketi.

yazının devamı »

Günümüz İslam alemi, tutarlı ve ilkesel bir birliktelik ortaya koyamayan, ümmetten uluslara dönüştürülmüş, parçalanmış ve duyarsızlaştırılmış, çıkar hesaplarının rahatça uygulandığı mazlum coğrafyalar. İslam toplumlarında yaşanan bu dağılmışlık ve acziyet devam ettiği için, emperyalist saldırganlık ve yağmacılık engel tanımaksızın Ortadoğu’da, Kafkaslarda, Afganistan’da ve dünyanın diğer köşelerinde ’sayılı günlerinden’ harcamaya devam ediyor.

I. Dünya Savaşı sonrası parçalanan İslam topraklarının, masa başında sınırları cetvellerle çizilen ülkelerinden biri olan Irak, sahip olduğu petrol zenginliği ile öteden beri, üzerinde her türlü oyunun oynandığı ülkelerden birisi. 11 Eylül sonrası ‘terörle mücadele’ kamuflajını kullanan ABD saldırganlığının Müslüman coğrafyasındaki son hedefi Irak oldu. Kitle imha silahlarının varlığını iddia ederek ve BM eksenli uluslararası sistemi bile yok sayarak Irak’ı işgal eden ABD ve müttefikleri için bugün, savaşa gerekçe gösterdikleri sebeplerin de hiçbir önemi yok artık. Dünden bugüne bâki kalansa, Irak halkının yıllardır süregelen savaşlarda verdikleri kayıplar, çekilen bitmez acılar.

yazının devamı »

İsrail’in kuruluşundan Ortadoğu Barış Süreci’ne, küresel ve bölgesel güç odaklarının Filistin meselesine yaklaşımından İkinci İntifada’ya kadar birçok konu üzerinde hamasetten uzak, ayakları yere sağlam basan ve sorunu bütün boyutlarıyla ele alan çalışmaların kültür dünyamızda önemli bir açığı kapattıkları şüphesizdir.

Bir grup genç akademisyenin yürüttüğü bir “atölye çalışması”nın ürünü olarak ortaya çıkan “Filistin Çıkmazdan Çözüme” adlı kitap, her biri çok değerli 11 makaleden oluşmaktadır.

Filistin sorununu “uluslararası ilişkiler disiplini” içinde ele alarak irdelemeye çalışan bu kitap, İsrail-Filistin çatışmasının bütün yönlerinin anlaşılmasına ışık tutan analizler yapmakta ve okuyucuya hiç şüphesiz önemli bir perspektif sunmaktadır.

yazının devamı »

Şiirlerin tamamı Filistin’e, onun direniş yüzlü çocuklarına ve bir Yahudi olmasına rağmen ölüm tanklarının, buldozerlerinin önünde, elindeki megafonuyla “kıyıma karşı kıyam” diye haykıran Amerikalı Rachel Corrie’ye adanmış.

Kitap iki bölümden oluşuyor. Birinci bölüm Nujiyan adını taşıyor ve Rachel Corrie için yazılmış. O’nun ekranlara taşınan başörtülü güleç yüzüne ve verdiği mücadeleye değiniler var bu bölümde:

yazının devamı »

Bir Kur’an nesli oluşturmayı, toplumu dönüştürmeyi he-defliyorsak, İslam’ın mesajını kitlelere ulaştırmak zorundayız. Ama bundan daha önemli ve öncelikli olan kendimizi, ailemizi, çocuklarımızı yetiştirebilmektir. Bu anlamda çocuklarımıza temel bir eğitim vermek hepimizin öncelikli hedeflerindendir.

“İslam’ı çocuklarımıza anlatmaya nereden başlamalıyız! Dinimizi çocuklarımıza nasıl sevdirebiliriz! Peygamberimizi nasıl tanıtmalıyız! Onların seviyelerine nasıl hitap edebiliriz!” sorularının cevaplarını arar birçok veli. Kitap, kaset, cd arayışı olur, dosta arkadaşa sorulur. İşte bu ihtiyacı karşılayabilecek türden dört yeni kitap Temmuz 2005′te Beyan Yayınları’ndan “Çocuklarımıza Din Kitabı” üst başlığı ile yayım hayatına girdi.

Sırat-ı Müstakim ve Sebilürreşad dergilerinin sahibi ve yazarı olarak tanıdığımız Eşref Edib 60 yıl önce titiz bir çalışma ile çocuklar için hazırlamış bu kitapları. 1944-1945 yıllarında din eğitim ve öğretiminin yasak olduğu Tek Parti döneminde çocukların körpe dimağ ve yüreklerine İslam inancını nakşetmek için bu eseri kaleme almış Eşref Edip.

yazının devamı »

Bizim Mahallenin Felsefecisi Tarık Tufan

O bir diye başlayan cümleler kurabilseydim eğer. Evvela onun çok güzel şiir okuduğunu ve okuduğu şiirlerin yürekte bıraktığı terennümleri sayardım. Radyonun mikrofununda sesine aşina olduğum bir yüzdür Tarık Tufan. O mikrofonun en çok kime yakışır sorusuna karşılık olarak verebileceğim en hızlı yanıttır onun ismi. Mikrofonu dolduran isimlerden biridir o.

Kısa bir Tarık Tufan

Uzun birini kısa cümlelerle anlatmak zordur tabi ki. Felsefeci. İstanbullu, radyocu, yazar, iyi şiir okur, iyi şeyler söyler, tv programcısı, güzel güler, düşünceye çomak sokmasını bilir, insanın neye üzüleceği hakkında bir şeyler söyleyebilir, Nietzche hakkında sayfalar doldurabilir. Rimbaud hecelerini ezbere okur, Karl Marx hakkında en az 10 sayfalık cümle kurabilir. Uzunca bir şeyler yazabilirdim kısa bir cümle içinde. Ama onu en iyi anlatan bizlere bıraktığı kitaplar. Biz de bu yüzden onun kitapları üzerinden bir Tarık Tufan resmi çizmeye çalışacağız.

Ve Sen Kuş Olur Gidersin

Bu başlık bir şiirden alıntılanmadı. Bir kitap ismi. Tarık Tufan Kitaplığından çıkmış. Öznesi insan olan ve bu özneye güzel yüklemler bağlayan bir insanın kaleminden çıkan kitap insanda altı çizilecek cümleler bırakıyor.

Ben bir şey anlatmaya kalkışmıyorum şimdi öznesi insan olan bir cümle belirginleştirdim zihnimde ve ona uygun adım yürüyorum. Aklımda bir kitabın sözleriyle. “insanlara bir şeyler anlatmaya çalışmak buharlı bir cama yazı yazmaya benziyor. Özenle yazıyorsun, apaçık belli oluyor yazdıkların. Sonra silinip gidiyor”

Ben silinmek için bir şeyler söylemiyorum. Silinmemesi gereken şeylere bir önsöz, bir girizgâh olsun diye elime kalemi alıyorum. Ya da klavye. Anlatmaya kalkıştığım bir kitabın adam hali. Yaşayan yazarın bizde belirginleşen ve ” ne kadar anlatırsan anlat, anlattığın karşındakinin anladığı kadardır” sözüne anlam verecek bir cümleyle giriştik anlatmaya ya da bu uğurda bir şeyler söylemeye.

Ve sen kuş olur gidersin Tarık Tufan’ın okuduğum son kitabı. Bu kitabı da anlatım ve dil bakımından diğer kitapları gibi. Kurgu bakımından kendine özgü bir yapısı var. Kitap ayrı ayrı denemeler halinde yazılmış ama bir bütün olarak okunduğunda bölümlerin birbirlerine bağlı olduğu anlaşılıyor. Deneme-hikaye karışımlı bir kitap olmuş bu.

yazının devamı »

Julian Stallabrass, “Sanat A.Ş.” çalışmasının daha başlangıcında, çağdaş sanatın içeriği konusundaki yaklaşımını temellendirir: “[Çağdaş Sanat] anlaşılmazlığı, hatta düpedüz sıkıcılığı erdeme dönüştürür, öyle ki bunlar başlı başına birer kural haline gelir” (s. 15). Bu yaklaşımı çalışmasının tümüne dağıtılmış biçimde görülür. Bu anlaşılmazlığı “bir politika” olarak tespit eden yazar, bu politikanın sanat tarihi ve sanat eleştirisi ile içiçeliğini de vurgular: Sanat yazımında/eleştirisinde yapı-bozum ve psikanalizin metinlere keyfi uygulanabilirliği konusu – Eco’nun “aşırı-yorum” eleştirisini anımsatır bu –, “analiz edilen” kültürü oluşturan bir faktör olarak ortaya konulmaktadır. Çünkü adı geçen yöntemlerle en yüzeysel ve basit işlerde bile derinlikli öğeler bulunabilmektedir – Stallabrass’ın Peter Bürger’in avangard eleştirisine fazlasıyla yaslandığı böylece de tespit edilmektedir. Bu anlamsızlık durumu, post-modern kinik tavrın eleştirisine uzanır: “Taraf olmamak gerekir” (s. 83) ki; yazara göre bu standartlaşan bir taktiktir: Boşlukta bir muamma ile sanat işlerini sunmak ve işin alımlanmasını okuyucuya bırakmak – Umberto Eco’nun tezinin sınırına getirir; ama orada bırakır Stallabrass, daha ileri götürmez.

yazının devamı »

Sıradan bir Kazak köyünde çiftçi bir ailedir Melekhov’lar. Oğul Gregor, hem yakışıklı hem de çapkındır. Kocası askerde olan güzel Aksinia ile ilişkisi vardır ama ailesi onu genç bir kızla -Natalia’yla- evlenmeye zorlar. Ne Gregor, ne de cephedeki kocası dönen Aksinia mutlu değildir bu durumdan. Kaçarlar ve bir çocukları olur. Tam bu sırada I. Dünya Savaşı başlamıştır. Gregor cepheye gider. Sıcak savaşın bütün vahşetine tanık olan genç Kazak, ordu içerisinde propoganda çalışması yapan Bolşeviklerle ve onların barış çağrılarıyla karşılaşır. Daha savaş bitmeden Çar istifa etmiş, hükümet karışıklıkları başlamış ve Bolşeviklerin gücü artmıştır. Kendileri de bağımsız bir devlet hayali kuran Kazak süvarileri bu karışıklıkta ne tarafı seçeceklerine karar veremez, ayaklanmayı bastırmaya gitmezler. Kışlık Saray düşmüş, devrim gerçekleşmiştir…

yazının devamı »

Çöl bize deniz gibi geliyorsa ve bu çölün içinde yürüyen adımlar bir dalgayı andırıyorsa o zaman şaire söyleyecek çok söz bırakıyoruz biz bu resimde. Şair bu resimleri tuvaline yansıtırken içimize hecelerin en sivrisini çakarak yolumuza cümleler adamak kadar maharetlidir. Bu mahir elin altında sayfalar birer gün gibi anılar defterinde yer alırken; o anıları derecek biz de çok anı vardır. Şairin kalemini sayfaya değdirmesi demek, bizim kalbimize bir susuzluğun inmesi demektir.

Çöl bir leyladır her daim. Her daim onunla mecnun oluruz. Ellerimizde ve gözlerimizde geçtiğimiz sokakların adresi olmadan yürüdüğümüz ve baktığımız her durak bir mısranın en acılı damarıdır. Biz işte o damardan ağlarız. O damara dokunan şairi kutsarız. En çürük yanımızdan en deli ırmakları çoşturan kalemin hünerine diyecek sözümüz bir suskunluktur olsa olsa.

”Dinle: ekmekle suyun bir mekanı vardır, zeytinin de!
Dinle: göğsümdeki siyah taşı bir nedeni vardır, örümceğin de!”

Çöl kutsal neşidelerini söylerken kulaklarımıza. Biz kutsanmış nimetlerin başında onları sayıklayıp durduk. ”vet’turi vez’zeytuni” Tur dağına ve zeytine. Kutsanmış zamanın bir diliminde ellerimizde Tur’dan br söz zeytinden birkaç tanecikle gönlümüzü bağladık aşkın kavislenen şafaklarına dilimize boşanan bir yağmur vardı rahmetin kucağından biz o rahmetin kucağından ocaklarımıza bereketi götürdük. Bir somun ekmeğe sığdıracağımız uzun süreli düşlerimizle birlikte ümit ile umut belirtecinde gözlerimize değen sabahları ayırdık.

yazının devamı »

Yılmaz Yılmaz’ın öykü ve yazıları, Dergah, Hece Öykü, Bir Nokta, Yedi İklim, Yolcu gibi matbu dergilerde, edebistan.com ve dunyabizim.com gibi e-dergilerde yayınlandı.

Yılmaz Yılmaz’ın, toplam 16 öyküsünden oluşacak “SâLİK YOLA DÜŞÜNCE” adlı kitabı, mart ayı içinde raflardaki yerini alacak.

İlaveten, Yılmaz Yılmaz kitaphaber.net sitemizin yazarları arasında da yer almakta olup, güzel kitap tanıtım yazılarıyla güzel kitapları güzel insanlar ile buluşturmaya devam etmektedir…

kitaphaber.net

yazının devamı »

Türkiyeli okurun “44. Çocuk” adlı romanıyla tanıdığı Tom Rob Smith’in henüz Türkçe’ye çevrilmemiş “The Secret Speech” adlı yeni bir kitabı var. İlk kitabında Sovyet yönetiminin acı kararlarıyla korkunç bir açlığa mahkum edilen 1930′lar Ukraynası’nda başlayan bir seri katil hikayesi anlatıyordu Smith… 1930′lar Ukraynası deyince bir hüzün boyu durmak lazım; insanların açlıktan ölmüş aile fertlerini bile yemek zorunda kaldığı, aynı nedenden dolayı köylerde hiç hayvan bulunmayan (at, eşek, köpek, kedi, fare… Hiçbiri…), 1933′te başlayan ve hala bitmemiş bir trajedi döneminden söz ediyoruz…

“The Secret Speech”te ise Smith, Stalin’in ölümünden üç yıl sonra, SSCBKP’nin 20. Kongresinde Kruşçev tarafından sunulan Stalin eleştirisiyle ilgili muhteşem bir macera anlatıyor. Hikayeye göre, Kruşçev’in konuşmasının içeriği ülkede duyulduğu andan itibaren SSCB karışır. Konuşma öyle bir baskı döneminin peşinden gelmiştir ki, halkta, Stalinist terör yüzünden gulaglara sürülen insanların salıverilip bundan böyle Stalincilerin mahkum olacağına dair çok net düşünceler oluşmuştur. Düşünceler sadece halkta yaygın değildir, Stalinci devlet mekanizması korkuyla titremekte, Stalin hayattayken yaptıklarının şimdi kendilerine yapılacağı endişesini taşımaktadırlar. Çünkü nihayetinde Kruşçev hem Stalin’in yanı başındaki adamdır, hem de Stalin’e birlikte kulluk ettiği çalışma arkadaşı KGB Başkanı Lavrenti Beria’yı Stalin’in ölümünden kısa süre sonra tutuklatıp idam ettirmiştir. İşte bu aşırı gergin psikolojik baskı ortamında bir KGB binbaşısı olan Leo Demidov, 1949′da tutuklayıp gulaga gönderdiği bir din adamı ve onun karısıyla neredeyse gerçeküstü bir hesaplaşmaya girecektir. Kruşçev’in ‘gizli konuşma’sı Prag Baharı’na giden yolu açmıştır artık; bu yolun ilk, öykününse son durağı Macaristan’daki ayaklanmalardır.

yazının devamı »

Dostluğun, cazın, şiirin, çöllerin, şehirlerin, fare deliklerinin, yeni edebiyatın, Amerika’nın, kadınların, erkeklerin, kafayı sıyırmışların, otostopun, hızdan deliren arabaların, ucube şehirlerin hikayesi… Bir serseri grubu yolda ilerliyor, hem de duvara çarpmaktan hiç korkmadan.

Ülkenin -bence- en “önemlilerinden” Ayrıntı Yayınları yine yaptı yapacağını ve Yolda’nın el değmemiş halini paylaştı okurlarıyla. Üstelik çok başarılı bir çeviriyle. Bu kitap çok özel, çünkü bu basım; orjinal haline bağlı ve Amerika’da bile bu bakir hali henüz bir kaç yıl önce yayımlandı. Kimse “Ne var ben “Yolda’yı” çok önceden okumuştum” demesin, çünkü bu yeni kitap her şeyi alt üst ediyor. Ginsberg “bir gün herkes öldüğünde asıl deli kitap olduğu gibi basılacak” buyurmuş. İşte bu kitap gerçekten o deli kitap.

Henüz bilmeyenler için de ufak bir açıklama; Beatniklerin yaşam tarzının manifestovari dışavurumu; bir söylentiye göre zamanında İncil’den bile daha çok “araklanmış” Yolda, Jack Kerouac’ın tuvalet kağıdına benzer bır ruloya yazdığı bir dönemin ruhunu ve bir dönemin ortaya çıkışının temellerini -hippiler, rock’n roll ve 68 Amerika’sının öncesinden bahsediyorum- doğudan batıya batıdan doğuya devamlı kateden ve yolculuk yapan Kerouac’ın; saf, hızlı, kendine has anlatımıyla ve tüm ‘gerçeklerle’ bize aktaran otobiyografik bir kitap.

yazının devamı »

Bugün, onlarca yıl yerinde say(dırıl)mış, çeşitli yasaklamalarla geri bıraktırılmış ve bu yüzden tarihin çeşitli dönemlerin(d)e takılı kalmış bir dilin edebiyatından söz edeceğiz. Bugün, kaderinin ve ona layık görülen uygulamaların kuyusunda boğulmaya terk edilmiş bir dilden bahsedeceğiz. Bugün, 1920 yılından sonra konuşulduğu bütün coğrafyalarda insafsızca yasaklanmış bir dilin edebiyatından söz edeceğiz. Bugün Kürt Edebiyatından söz edeceğiz.

Bir esere yüklenen klasiklik özelliği anlamında Kürt Edebiyatına baktığımızda, İ. Calvino’nun, “Klasik eser, söyledikleri ve söyleyecekleri hiçbir zaman bitmeyen ve her okunuşta aynı tadı veren yaratıdır”(1) söylemi bağlamında diyebiliriz ki, Kürt Edebiyatının klasik başyapıtı, Ehmedê Xanî’nin klasik şiir biçemiyle yazdığı ve destansı bir dil kullandığı Mem û Zîn adlı eseridir. Kanımca bu eser klasik özelliği dışında başka bir neden ve özelliğinden dolayı da evrenselliği hakketmiştir: Nasıl ki Dante Francesca’nın öyküsüyle o dönemde seküler bir yapıtı yazın dünyasına armağan etmişse, diyebiliriz ki E. Xanî de Mem û Zîn adlı eserinde –o dönemin toplumsal ve sosyo-kültürel koşullarını da oldukça zorlayarak- böylesi bir çaba içerisine girmiştir.

Ve bununla beraber, Xanî, Mem û Zîn adlı şaheserinde Kürtlerin makus talihini, tarihini, geleneklerini ve bir topluluğu halk ve ulus yapan değer ve elementler anlamında Kürt dilini bizimle tartışmıştır. Ve daha o süreçte, edebi anlamda başka bir söylem biçimi oluşturmayı denemiştir; ve bizler, günümüzün Kürt modern edebiyatının yazarları, E. Xanî’nin, ondan önceki ve sonraki dönemlerde eserler vermiş ve bize bir geleneğe sahip olma şansı bahşetmiş diğer klasik dönem Kürt Edebiyatı yazarlarının yaratıcılığı ışığında, Kürt dilinin kaderini değiştirme, başka aşamalara ve evrelere doğru evriltme çabasını vermekteyiz.

yazının devamı »

Yazan: Welat DİLKEN
Yazı Kaynağı: Birgün Kitap

Adil Zozanî’nin ikinci romanı olan Mışexti Mart 2009′da Lis Yayınları’ndan çıkarak okuyucuyla buluştu. Roman 13 nameden (mektuptan) oluşuyor. İki başkahramanın etrafında yaşanan olayları ve tarihsel bir dönemi anlatırken, yazar aslında fark ettirmeden okuyucuya iç içe geçmiş iki romanı anlatıyor gibi. Tarihsel bir dönemin anlatıldığı romanda, roman örgüsü romanın başkahramanları mırtıb Seco’nun oğlu Bozo ile Mir Qasım beyin oğlu Kato etrafında dönüyor.

Kato ve Bozo sadece çocukluklarında birbirini tanır. Tanır diyorum, çünkü ancak yıllar sonra olayların örgüsünde bir kez daha bir araya geldiklerinde birbirlerini çocukluk yaşlarda tanıdıklarını hatırlar. Kato, Bedirxanların son miri olan Mir Qasım Bey’in oğludur. Dönemin ilk yayla yasakları, köy boşaltmaları sırasında yaşanan bir olayda Kato’nun kız kardeşi ve eniştesi yaylada öldürülür. O dönem daha küçük yaşta olan Kato, bu olayı unutmaz ve kendi içinde intikam ve öç duygusunu büyütür. Ama o dönem ne yaşı buna yeter ne de önünde intikam almak için bir yol vardır. Ama daha sonraki dönemlerde Kato’nun gerillanın varlığından haberdar olması, gerillalarla kurulan ilişki ona intikam ve öç almanın yolunu açmıştır. Kato bu duygu ve bilinçle gerillaya katılır.

Bozo, Kürtlerin içinde bir nevi gezgin yaşayan mırtıb Saco’nun oğludur. Bozo’nun çocukluğu Saco anasıyla köy köy, kasaba kasaba gezmekle ve bu şekilde rızıklarını toplamakla geçer. Mırtıblar için ev, mal mülk, kimlik, yurt kavramı yerleşik olanlar gibi değildir. İşte iç içe geçmiş iki roman dediğimiz şey burada ortaya çıkıyor.

yazının devamı »