Düş ile gerçeğin varlık savaşı

Yazan: Metin Akyüz
Yazı Kaynağı: Milliyet Kitap

Paul Auster, son romanı “Karanlıktaki Adam” ile “Her yere savaş götüren bir ülke kendi savaşını yaşarsa ne olur!” sorusuna yanıt arıyor.

Paul Auster, neredeyse tüm romanları Türkçeye çevrilmiş bir yazar. Son kitabı “Karanlıktaki Adam”, tüm dünyayla aynı günlerde Türkiye’de de çıktı.

Amerikalı yazar, yeryüzündeki milyonlarca insanın kabusu olan ‘Amerikan rüyası’nın perde arkasını sorgulamanın peşinde bu kez. II. Dünya Savaşı’nın ardından dünyanın süper gücü olan Amerika’nın özetidir anlatılan; Kore Savaşı, Vietnam Savaşı, ırkçı ayaklanmalar ve halen sürmekte olan Irak Savaşı gibi…

Auster, “Karanlıktaki Adam”da gerek politik ve toplumsal düzlemde etkili olan gerekse bireyleri kuşatan hayatın korkunç yönlerini ele alıyor. Her iki durumda da ortaya çıkan tam anlamıyla bir tragedya. Yazar, bu tragedyayı kurmaca ile gerçeklik arasında gidip gelen bir anlatımla sunuyor:

“İşte o olay benim savaşımdı. Belki gerçek bir savaş değildi; ama o ölçekteki şiddete tanık olunca daha beterini tahayyül etmeniz hiç de zor değil; bunu tahayyül edebilecek yeteneğiniz varsa hayal gücünüzün kurgulayabileceği en beter olasılıkların yaşadığınız ülkede olduğunu anlarsınız. Sadece düşünmeniz yeter, kafanızda kurduklarınız büyük bir olasılıkla gerçekleşecektir.”

Yaslı, yaralı insanlar

Her yere savaş götüren bir ülke, kendi savaşını yaşarsa ne olur! Romanda bir bakıma bu sorunun cevabı aranıyor.

Kitap eleştirmeni olan August Brill, eşinin ölümünden sonra bir araba kazasında yaralanır. Kazanın ardından eşinden ayrılan kızı ve sevgilisini Irak’ta kaybeden torunuyla birlikte yaşamaya başlar. Brill, her gece karanlıkta yatıp, geçmişini düşünmemek için başka dünyalarla ilgili hikâyeler uydurur. Romanın bir izleğini yaslı, yaralı insanlar içeren bu ailenin anıları oluştururken diğer yanda Brill’in uydurduğu hikâyeler duruyor.

İlk izlekte, aile bireylerinin yaşadıkları acılar kadar, torunla izlenen filmlerin öyküleri de anlatının bir parçası. Tematik benzerlikler yoluyla başka metinlerden yararlanılması, anlatıyı metinlerarası anlamlandırma düzlemine taşıyor.

Sonra Brill’in kızı Miriam’ın, üzerinde biyografik çalışma yaptığı yazar Nathaniel Hawthorne da kahramanlarımızla aynı kaderi paylaşan mutsuzlar arasında yer alıyor. Bu izlekte her türden mutsuz insan manzaralarına yer veriyor Auster: “İnsanlar kırık kalpleri yüzünden ölürler. Bu her gün olur, sonsuza kadar da böyle olmaya devam edecek.”

İkinci izleğin kahramanı da Brick adlı bir sihirbaz. Brick, kendine geldiğinde bir çukura sıkışmış halde bulur kendini. Kurtarıldığında ise savaş halindeki bir orduda onbaşı olduğunu öğrenir. Amerika bir iç savaşın içindedir ve eyaletler arasında süren bu savaşta binlerce insan ölmektedir. Amerikan rüyasının lüksleri teker teker yok olmuştur. Bu savaşa Brill adlı bir yazarın düşünceleri neden olmaktadır ve buna ancak aynı zamanda hikayenin kahramanı olan Brick son verebilir.

Düşle gerçek iç içe

Brick, Brill’i öldürmekle görevlendirilir. Kendini yaratanı öldürmeye zorlanan bir adamın öyküsüdür anlatılan. Brick, kendi dünyası ile Brill’in kurduğu dünya arasında geçiş yapabilen fantastik bir anlatı kişisine dönüşür bir süre sonra. İki izleğin, iki dünyanın, sonra düşle gerçeğin birbirinin içine girdiği, tek olduğu bir anlatı “Karanlıktaki Adam”: “Gerçekle hayal edilen, bir oluyor. Düşünceler gerçek, gerçek olmayan şeylerin düşüncesi bile gerçeğe dönüşüyor.”

Işık düşünceleri silikleştirir çoğu kez. Karanlık, düşüncelerimizle baş başa kalmamız için en iyi ortamı sunar bize. Karanlıkta kalan adam, vicdanının sesini duyacaktır eninde sonunda. “Karanlıktaki Adam”ın sesi kendi acılarının dışına çıkamayanlara sesleniyor. Duyuyor musunuz!

Benzer Yazılar

1. Hayatımın Hikayesi – George Sand
2. Benjamin Button’ın Tuhaf Hikayesi – Scott F. Fitzgerald
3. II. Meşrutiyet Dönemi Türk Hikayesi – Nesime Ceyhan
4. Ve Kırar Göğsüne Bastırırken – Ahmet Altan
5. Kürt Sorunu: Ya Tam Kardeşlik, Ya Hep Birlikte Kölelik – Altan Tan

milliyetOkunma: 110 http://href.tc/ltwe1w Categories: kitap tanıtımTags: 58917