Enver Paşa’nın ‘nurlandırılan’ hayatı

Yazan: Sedat Gülmez
Yazı Kaynağı: Aksiyon

Devlet-i Âliye’nin kaderine dört koca yıl hükmeden bir asker, eş ve insan: Enver Paşa…

‘Cumhuriyet döneminde birçok insan, farklı saik ve sebeplerle Enver Paşa hakkında yanlış ve haksız peşin hükümlere sahip olmuştur. Bunların bir kısmı, Cumhuriyet öncesi siyasi çekişmelerin sonraki zamanlara yansımasıdır… Millî Mücadele dönemine has bazı sıkıntılar ve bunların yol açtığı tutumlar da yanlış algılamalara yol açmıştır… Görülen büyük hatalardan biri, takım tutar gibi tarihî kahramanlarımızı tutmaktır!…’

İttihad ve Terakki Fırkası’nın (İTF) troyka tabir edilen Enver, Talat ve Cemal Paşa üçlüsünden ilkine dair yazar Nevzat Kösoğlu’nun Şehit Enver Paşa başlıklı kitabındaki görüşlerinin hülasası bu. Bugüne kadar merhum Paşa’ya dair yazılan onlarca eser varken bu da nereden çıktı diyenler için başta yukarıdaki izahlar sonrasında da Kösoğlu’nun ‘benim de söylemek istediklerim var.’ diyen yorumları okuyucu nezdinde farklı bir etki bırakacağa benziyor.

Peki, kitabın muhtevasındaki hangi anlatılar sebebiyle esere tarih meraklıları açısından ilgi gösterileceğini söylüyoruz! Belki de bunların en fazla dikkat çekeni Enver Paşa ile Mustafa Kemal Paşa arasındaki ilişkiye dair söyledikleri.

Genel iddia “Enver Paşa Mustafa Kemal’i sevmezdi, hatta bu yüzden terfisini bile engelledi. Çünkü onda kendinden daha fazla askerî kabiliyet vardı ve bunu keşfetmişti. Bu yüzden aralarında çekişme vardı.” Yazar bu savların birçok yönden yanlışlığını savunuyor. Öncelikle ikili arasında mücadele bulunabilmesi için statülerinin eşitliği gerekiyor. Her ne kadar Mustafa Kemal ile aynı yaşta olsalar da aralarında dönem farkı bulunuyordu. Çünkü Mustafa Kemal Paşa eğitimine iki yıl ara vermişti, bu sebeple Harbiye’den mezuniyeti yaşıtlarından iki yıl sonraya denk gelir.

Sonra Mustafa Kemal Saray damatlığını talep etmiş ama kabul görmemişti fakat Enver Paşa, Naciye Sultan ile evliydi. Nihayet askerî hiyerarşiyi hızlı tırmanan Enver Paşa, Mustafa Kemal Çanakkale’de yarbay iken paşa unvanıyla başkumandan vekili ve harbiye nazırıydı.

Tüm bunları dikkate alan Kösoğlu farklı bir Enver- Mustafa Kemal diyaloğu oluşturuyor. Sadece bu kısım dahi kitabın Enver Paşa’ya dair bilinenin ötesinde sunumunu ortaya koyuyor ve karîlerin zihnine ışık tutuyor.

Benzer Yazılar

1. Geçmiş Zaman Peşinde – Nevzat Kösoğlu
2. Enver Paşa’nın Anıları – Haz: Halil Erdoğan Cengiz
3. Medine Müdafaası: Çöl Kaplanı Fahrettin Paşa – Feridun Kandemir
4. Dumandan Bir Ağ – Nevzat Canan
5. İnanç Psikolojisi – Nevzat Tarhan

kitaphaberOkunma: 112 Categories: kitap tanıtımTags: 57598